Diyabet ya da halk arasındaki adıyla şeker hastalığı, kan şekerinin normalden yüksek seyrettiği kronik bir hastalıktır. Toplumda çok yaygındır ve önemli bir kısmı uzun süre fark edilmeden kalır. Erken tanı ve iyi kontrolle diyabetli bireyler sağlıklı ve uzun bir yaşam sürdürebilir.
Tip 1 ve tip 2
Tip 1 diyabette pankreas insülin üretemez; genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlar ve insülin tedavisi zorunludur. Tip 2 diyabette ise vücut insüline yeterli yanıt veremez ve zamanla insülin üretimi de azalabilir. Tip 2 diyabet fazla kilo, hareketsizlik, aile öyküsü ve insülin direnci ile yakından ilişkilidir. Gebelikte ortaya çıkan gebelik diyabeti de ayrıca takip gerektirir.
Belirtiler
Çok su içme, sık idrara çıkma, ağız kuruluğu, açıklanamayan kilo kaybı, yorgunluk, bulanık görme, yaraların geç iyileşmesi ve sık tekrarlayan enfeksiyonlar diyabetin belirtileri olabilir. Tip 2 diyabet çoğu zaman belirti vermeden başlar; bu nedenle risk taşıyan kişilerin düzenli tarama yaptırması önemlidir.
Tedavi
Tedavi beslenme düzeni, fiziksel aktivite, gerektiğinde ağızdan ilaçlar ve insülinden oluşur. Tedavi planı hekim tarafından kişiye özel belirlenir. Kan şekerinin düzenli ölçülmesi ve belirli aralıklarla uzun dönem şeker göstergesinin kontrol edilmesi gerekir. Diyetisyen desteği beslenme düzeninin oluşturulmasında önemlidir.
Komplikasyonlar
Kontrolsüz diyabet zamanla göz, böbrek, sinir ve damar hasarına yol açabilir. Kalp krizi ve inme riski artar. Bu nedenle düzenli göz muayenesi, böbrek fonksiyon testleri, ayak muayenesi, kan basıncı ve kolesterol kontrolü önemlidir. Diyabet diş eti hastalıklarıyla de ilişkilidir.
Yaşam
Düzenli hareket, kilo kontrolü, sigaranın bırakılması ve stres yönetimi diyabet kontrolünün temel taşlarıdır. Ayrıntılar için hareketli yaşam ve sigarayı bırakma rehberlerimize bakabilirsiniz.