D vitamini ve B12 vitamini eksiklikleri toplumda oldukça yaygındır. Her ikisi de belirtileri belirsiz ve yavaş geliştiği için uzun süre fark edilmeyebilir. Eksikliklerin erken tanınması ve doğru şekilde tedavi edilmesi önemlidir.
D vitamini
D vitamini büyük ölçüde güneş ışığının ciltle teması sonucu vücutta üretilir. Kemik sağlığı için gerekli olan kalsiyumun emilimini sağlar ve kas, bağışıklık sistemi gibi pek çok sistemde rol oynar. Kapalı ortamda çalışanlar, kış aylarında güneşe az çıkanlar, tesettürlü kadınlar, ileri yaştakiler, koyu tenli kişiler, fazla kilolular ve bazı sindirim sistemi hastalığı olanlarda eksiklik daha sık görülür. Yorgunluk, kas ağrısı ve güçsüzlük, kemik ağrıları belirtiler arasında olabilir; çoğu kişide ise belirti yoktur.
B12 vitamini
B12 vitamini sinir sistemi ve kan yapımı için gereklidir; esas olarak hayvansal gıdalarda bulunur. Vegan ve vejetaryenler, ileri yaştakiler, mide ilacı ya da bazı şeker ilaçlarını uzun süre kullananlar, mide ameliyatı geçirmiş olanlar ve emilim bozukluğu bulunan kişilerde eksiklik riski artar. Yorgunluk, solukluk, el ve ayaklarda uyuşma, unutkanlık ve ruh hali değişiklikleri görülebilir. Obezite cerrahisi sonrası düzenli B12 takibi gerekir.
Tanı
Her iki eksiklik de kan tahliliyle tespit edilir. Belirti olmadan herkese rutin tarama yapılması önerilmez; risk grubundaki kişilerde ya da şüpheli belirtiler olduğunda hekim tahlil isteyebilir.
Tedavi ve takviyeler
Eksiklik saptandığında hekim uygun doz ve sürede takviye önerir. B12 eksikliğinde nedenine göre ağızdan ya da iğne şeklinde tedavi uygulanabilir. Özellikle D vitamininin yüksek dozlarda ve hekim kontrolü olmadan kullanılması zehirlenmeye yol açabilir; bu nedenle takviyeler bilinçsizce kullanılmamalıdır.
Belirtiler depresyon ve tiroid hastalıklarıyla karışabilir. Düzenli sağlık kontrolleri için check-up sayfamıza bakabilirsiniz.